Hiếm muộn
Mặc dù nguyên nhân gây bệnh chưa được xác định nhưng các triệu chứng quá kích buồng trứng có thể hồi phục từ 10-14 ngày từ khi có triệu chứng đầu tiên. Triệu chứng có thể nặng lên khi bệnh nhân có thai.
Phân độ
Hầu hết các bệnh nhân có kích thích buồng trứng đều có thể có một vài triệu chứng quá kích buồng trứng mức độ I. Bệnh nhân thường than phiền về các triệu chứng như căng chướng bụng, những khó chịu gây ra bởi buồn nôn, tiêu chảy hay một số dấu hiệu khác.
Khi các triệu chứng này nặng lên, người bệnh không thể ăn uống vì đau bụng, buồn nôn, nôn hay tiêu chảy là lúc bệnh đã chuyển sang độ II. Lúc này kích thước buồng trứng từ 5-12 cm. Nếu bệnh nhân bị ói hay tiêu chảy trong vòng 48 giờ sau tiêm hCG thì có khả năng bệnh diễn tiến nặng.
Người bệnh có các triệu chứng trên kèm theo tình trạng tràn dịch phát hiện trên siêu âm được chẩn đoán là độ III.
Độ IV-V được xác định nếu mức độ các triệu chứng quá kích trên nặng hơn đồng thời có tràn dịch màng phổi, màng tim, cô đặc máu, thiểu niệu hay suy thận cấp. Nặng hơn bệnh nhân có thể có rối loạn đông máu và thuyên tắc mạch do huyết khối, hội chứng suy hô hấp cấp, suy giảm chức năng gan.
Khi nào bệnh nhân nên nhập viện ?
Tất cả các bệnh nhân được chẩn đoán độ II hay độ III phải được khám lâm sàng, xét nghiệm máu và siêu âm để xác định có tràn dịch hay không. Dựa vào những kết quả này, bác sỹ sẽ quyết định cho bệnh nhân nhập viện hay không . Bệnh nhân độ II hoặc độ III nên nhập viện khi có các triệu chứng sau:
Bệnh sử và triệu chứng
Buồn nôn hay đau bụng làm cho bệnh nhân không ăn uống được
Ói hay tiêu chảy vòng vòng 48h sau khi chích hCG.
Các dấu hiệu khi khám lâm sàng
Hạ huyết áp hay triệu chứng của hạ huyết áp.
Giảm âm phổi ở 2 phế trường ( độ IV)
Căng đau hay các triệu chứng tràn dịch ổ bụng
Phản ứng thành bụng (+) (độ IV)
Xét nghiệm máu
Hematocrit (Hct) > 48%
Na+ < 135 mEq/l
K+ > 5.0 mEq/l
Creatinine > 1.2 mg/dL
Siêu âm bụng: có dịch giữa các quai ruột. Nếu có một lượng nhỏ dịch tự do giữa các quai ruột nhưng khám lâm sàng cho thấy tình trạng bệnh nhẹ thì không cần nhập viện. Tuy nhiên, nếu lượng dịch quá nhiều, các quai ruột trôi nổi thì bệnh nhân nên được nhập viện ngay dù tình trạng bệnh nhân vẫn còn tốt.
Quyết định cho bệnh nhân nhập viện tuỳ thuộc vào đánh giá của bác sĩ lâm sàng đối với những bệnh nhân độ II hay độ III. Tất cả các trường hợp bệnh nặng (độ IV, độ V) có khả năng ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh cần phải nhập viện theo dõi và điều trị.
Điều trị bệnh nhân ngoại trú
Những trường hợp nhẹ, bệnh nhân nên được trấn an rằng các triệu chứng sẽ tự hồi phục . Bệnh nhân nên tránh hoạt động thể lực, vận động quá mức và được hướng dẫn các triệu chứng có thể có khi bệnh trở nặng. Có thể dùng thuốc giảm đau (acetaminophen) để giảm khó chiu cho người bệnh.
Bệnh nhân độ II hay độ III phải hoạt động nhẹ nhàng, hoạt động thể lực vừa phải. Buồng trứng được kích thích thường có kích thước lớn nên có khả năng bị xoắn. Xoắn buồng trứng hoặc xuất huyết nang hoàng có thể xảy ra ở tất cả các bệnh nhân nếu hoạt động gắng sức. Tuy nhiên không bắt buộc bệnh nhân phải nằm nghỉ tuyệt đối.
Bệnh nhân nên uống nhiều nước. Theo dõi lượng nước uống vào và lượng nước thải ra hằng ngày. Nếu thấy đi tiểu ít đi, ít hơn 1L mỗi ngày, nên đi khám và theo dõi. Nên sử dụng các loại nước uống lợi tiểu nhẹ.
Cân nặng, vòng bụng của bệnh nhân cũng cần phải dược theo dõi hàng ngày cùng với mức độ các triệu chứng và khả năng ăn uống của bệnh nhân. Tốt nhất bệnh nhân nên liên lạc hằng ngày với bác sĩ để thông báo về cân bằng nước, những thay đổi về vòng bụng, cân nặng, dấu hiệu sinh tồn và các triệu chứng. Khi các triệu chứng nặng lên, ăn uống giảm, cân nặng tăng trên 1kg/ngày thì bệnh nhân nên được khám lại. Dựa trên những kết quả này bác sĩ sẽ quyết định có nên tiếp tục điều trị ngoại trú hay không.
Nếu bệnh nhân có các triệu chứng quá kích buồng trứng khi đang dùng thuốc kích thích thì nên ngưng thuốc hay ngưng chích hCG. Nếu đã chích hCG bệnh nhân nên được tham vấn về khả năng diễn tiến bệnh nếu tiếp tục bơm tinh trùng vào buồng tử cung hay chuyển phôi. Người bệnh nên được biết trước về khả năng các triệu chứng sẽ nặng lên khi có thai.
Như vậy theo dõi, phát hiện sớm các triệu chứng và thời điểm nên cho bệnh nhân nhập viện luôn đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị quá kích buồng trứng.
