Hiếm muộn
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) xuất hiện với tỷ lệ 5 – 10% phụ nữ lứa tuổi sinh sản. PCOS là bệnh gây ra do tình trạng rối loạn trong chuyển hoá một số chất trong cơ thể. Do đó, cùng với thời gian, bệnh nhân sẽ có nguy cơ mắc phải một số bệnh có liên quan đến những rối loạn này.
Sức khỏe sinh sản
• Vô kinh, thiểu kinh
Trong nghiên cứu 105 phụ nữ < 35 tuổi, có tình trạng kinh thưa sau 5 năm kể từ khi có kinh hay có kinh bất thường trong ít nhất 2 năm nay, De Voto tìm thấy 89% phụ nữ vô kinh do tình trạng không rụng trứng (trong đó PCOS chiếm tỷ lệ 51%). Khi sử dụng siêu âm để xác định PCOS, Adam và cộng sự đã tìm thấy tỷ lệ PCOS ở 26% phụ nữ vô kinh, 87% phụ nữ kinh thưa và 92% phụ nữ rậm lông không rõ nguyên nhân. Người phụ nữ PCOS thừơng có thời điểm mãn kinh trễ hơn so với phụ nữ bình thường.
• Vô sinh
Buồng trứng đa nang gây vô sinh chủ yếu do không rụng trứng, tần suất có thể thay đổi từ 75% đến 83%.
• Rậm lông
Khoảng 60% phụ nữ PCOS có tình trạng rậm lông, nhiều hay ít tùy thuộc vào từng người, có thể chỉ là hơi nhiều lông vùng môi trên cho đến rậm lông trên mặt, đùi và thân mình. Thông thường, rậm lông bắt đầu xuất hiện 1 vài năm sau thời điểm có kinh và tiến triển dần cùng với tình trạng tăng cân. Rậm lông không do bệnh thật sự (như các khối u buồng trứng hay tuyến thượng thận) thì không ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh nhưng có thể ảnh hưởng đến giao tiếp xã hội, qua đó, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Bệnh tim mạch
• Béo phì
Béo phì là một trong các triệu chứng thường gặp nhất ở bệnh nhân PCOS. Phụ nữ PCOS thường có khuynh hướng béo phì vùng trung tâm (béo phì ở thân mình). Tuy béo phì không phải là nguyên nhân duy nhất gây nên các bệnh về tim mạch, nhưng béo phì ở vùng thân mình được cho rằng có liên quan rất chặt chẽ với tình trạng kháng insuline và rối loạn xơ vữa thành mạch. Người ta tìm thấy mối tương quan giữa phụ nữ PCOS béo phì với androgen cao, kinh nguyệt bất thường, trigliceride cao, HLD thấp. Phụ nữ PCOS thường nặng cân nên có huyết áp cao, thường ăn chế độ ăn nhiều chất béo bão hoà và ít chất xơ. . Do đó, cùng với tuổi, bệnh nhân PCOS sẽ có nguy cơ bị bệnh tim mạch.
• Tăng huyết áp, kháng insuline và rối loạn lipid máu
Phụ nữ PCOS thường có khuynh hướng tăng huyết áp, nguyên nhân chưa được giải thích rõ. Hầu hết các nghiên cứu đều cho thấy bệnh nhân PCOS có nồng độ HDL thấp, cholesterol máu cao cho dù bệnh nhân có thể trạng gầy. Tình trạng kháng insuline máu và rối loạn chuyển hóa chất béo sẽ trầm trọng hơn ở những bệnh nhân béo phì. Kinh thưa/vô kinh và cường androgen (có/không biểu hiện trên lâm sàng) đều liên quan với kháng insuline.
• Tiểu đường và cao huyết áp
Ehrmann nghiên cứu trên 122 phụ nữ PCOS: 35% có bất thường dung nạp đường, 10% có tiểu đường type 2. Tỷ lệ này cao gấp 2,6 lần so với phụ nữ bình thường. Tác giả đã đưa ra kết luận: phụ nữ PCOS có nguy cơ rối loạn dung nạp đường và tiểu đường type 2 cao hơn người bình thường, không phụ thuộc cân nặng và xuất hiện khi tuổi bệnh nhân còn trẻ. Người ta nhận thấy rằng cả bệnh nhân béo phì và bệnh nhân PCOS đều có nguy cơ tiểu đường. Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến huyết áp như di truyền, hoạt động thể lực, stress, lượng muối sử dụng, béo phì… trong đó, béo phì là một trong các yếu tố nguy cơ gây cao huyết áp và bệnh mạch vành. Trong y văn có rất nhiều nghiên cứu cho thấy sự gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim lên 7 lần ở bệnh nhân PCOS trong độ tuổi từ 40 đến 60 tuổi.
Nguy cơ ung thư
• Ung thư nội mạc tử cung
Ung thư nội mạc tử cung là bệnh tương đối ít gặp ở lứa tuổi dưới 40, chiếm tỷ lệ từ 1 – 8%. Theo y văn, có khá nhiều trường hợp ung thư nội mạc tử cung ở phụ nữ PCOS ở lứa tuổi khá trẻ. Trong nghiên cứu ở Thụy Điển trên 1746 phụ nữ, người ta nhận thấy BMI cao, rậm lông và cao huyết áp là các yếu tố thường gặp nhất trong nhóm phụ nữ bị ung thư nội mạc tử cung.
• Ung thư buồng trứng
Schildkraut đã tìm thấy sự gia tăng nguy cơ ung thư biểu mô buồng trứng ở bệnh nhân PCOS cao gấp 2,5 lần so với phụ nữ bình thường.
Kết luận
Người bị PCOS có tỉ lệ hiếm muộn cao. Ngoài vấn đề về khả năng có con, phụ nữ bị PCOS còn có nguy cơ của nhiều vấn đề khác về sức khỏe. Do đó, người phụ nữ PCOS nên đi khám phụ khoa thường xuyên để sớm được phát hiện, điều trị và phòng ngừa các bệnh lý có thể có. Nếu có chế độ dinh dưỡng, vận động và theo dõi y khoa hợp lý, phụ nữ bị PCOS vẫn có thể đảm bảo cho mình một cuộc sống khỏe mạnh.
