Hiếm muộn
Béo phì …
Nguyên nhân của béo phì được xem là sự phối hợp của yếu tố di truyền và môi trường sống. Hiện nay, béo phì là một vấn đề lớn về sức khoẻ trên thế giới và gần đây bắt đầu xuất hiện ở Việt nam. Lối sống với chế độ ăn dinh dưỡng quá mức, thiếu thể dục, vận động của đời sống hiện đại ngày càng làm tăng tỉ lệ béo phì.
Béo phì có thể là yếu tố nguy cơ của nhiều loại bệnh tật: tiểu đường, bệnh tim mạch, ung thư vú, ung thư tử cung, rối loạn kinh nguyệt, hiếm muộn… Người ta không đánh giá béo phì đơn thuần dựa trên cân nặng mà vấn đề là tình tạng tích tụ mô mỡ. Các chỉ số thường được sử dụng là tỉ số vòng eo/vòng mông, chỉ số khối lượng cơ thể BMI (Body Mass Index).
Dư cân và béo phì có tác động rất lớn đến khả năng sinh sản thông qua các tác động sau:
- gây rối loạn kinh nguyệt, không rụng trứng
- hiếm muộn, đáp ứng kém với các kỹ thuật điều trị
- tăng tỉ lệ sẩy thai
- đề kháng insulin, tiểu đường
…
Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy rằng tìng trạng béo phì càng nặng thì khả năng sinh sản càng bị ảnh hưởng nhiều. Cần hiểu rằng không phải tất cả phụ nữ béo phì đều bị hiếm muộn. Nhiều phụ nữ béo phì vẫn có thể sanh con bình thường. Tuy nhiên, nguy cơ hiếm muộn sẽ cao hơn nếu người phụ nữ trở nên béo phì.
Béo phì không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nữ giới. Trong một nghiên cứu ở Mỹ, công bố vào năm 2003, nam giới thừa cân, béo phì cũng giảm khả năng sinh sản. Báo cáo này cho thấy nam giới có số BMI càng cao thì số lượng tinh trùng càng giảm.
Hội chứng buồng trứng đa nang
Đây là hội chứng rất thường gặp ở phụ nữ béo phì. Các triệu chứng thường gặp ở hội chứng này thường bao gồm:
- Hình ảnh buồng trứng có nhiều nang trên siêu âm
- Kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh
- Rậm lông, mụn trứng cá
- Béo phì, chủ yếu tập trung mỡ ở bụng
- Hiếm muộn
- Đề kháng insulin, tiểu đường
Biện pháp giảm cân và hiệu quả
Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy giảm cân có thể làm chu kỳ kinh nguyệt trở lại bình thường và có thể có thai tự nhiên. Giảm tỉ lệ sẩy thai ở người trước đó bị béo phì. Ngoài ra người ta thấy rằng giảm cân nếu không thể giúp có thai lại cũng làm cho người phụ nữ dễ có thai hơn khi đi điều trị vô sinh. Biện pháp giảm cân thường được áp dụng là tiết chế ăn uống và điều chỉnh lối sống, tăng cường vận động, tập thể dục.
Tuy nhiên, giảm cân ở người béo phì là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn và một ý chí mạnh. Trong trường hợp thất bại với các biện pháp tiết chế ăn uống và điều chỉnh lối sống, người ta thường phối hợp với việc sử dụng thuốc, hay trong một số trường hợp phải thực hiện phẫu thuật để giảm béo.
So với chi phí cho các kỹ thuật điều trị vô sinh hiện nay, biện pháp giảm cân rõ ràng là một phương pháp rẻ tiền hơn rất nhiều.
Tình trạng kháng insulin
Béo phì thường đi kèm với tình trạng kháng insulin. Đây là một yếu tố liên quan chặt chẽ với bệnh tiểu đường. Kháng insulin liên quan đến khối lượng mỡ trong cơ thể, béo phì càng nhiều thì tình trạng kháng insulin càng nặng. Kháng insulin hiện nay được xem là nguyên nhân chính dẫn đến các rối loạn về nội tiết và khả năng sinh sản của phụ nữ bị béo phì. Khi người phụ nữ có thể giảm cân, tình trạng kháng insulin sẽ được cải thiện.
Kết luận
Các chương trình sức khoẻ nên chú trọng vào việc giảm cân và tăng vận động ở các phụ nữ bị dư cân, béo phì. Các biện pháp này sẽ giúp điều hoà chu kỳ kinh nguyệt, tăng khả năng sinh sản. Ngoài ra giảm cân cò giúp ngăn ngừa các nguy cơ lâu dài về sức khoẻ ở người béo phì như: tiểu đường, bệnh tim mạch và một số bệnh ung thư.
Cách tính số BMI
Tiêu chuẩn phân loại dư cân và béo phì dựa trên BMI được Tổ chức y tế thế giới điều chỉnh cho người châu Á, giới thiệu năm 2000 như sau:
|
BMI |
Phân loại |
|
< 18.5 |
nhẹ cân |
|
18.5 – 22.9 |
bình thường |
|
23 – 24.9 |
dư cân |
|
25 – 29.9 |
béo phì độ I |
|
> 30 |
béo phì độ II |
