Hiếm muộn
Những nghiên cứu gần đây, các loại thuốc giúp cơ thể đáp ứng với Insulin hứa hẹn nhiều khả năng thành công trong điều trị PCOS. Metformin – Biguanide thế hệ thứ 2 – giúp hoạt hóa các yếu tố vận chuyển glucose vào trong tế bào gan và cơ, từ đó làm giảm tình trạng kháng Insulin ở ngoại vi, giúp điều chỉnh cân bằng nồng độ glucose trong máu. Ngoài ra, Metformin không gây tăng tiết Insulin, do đó không làm hạ đường huyết, vì vậy an toàn đối với bệnh nhân PCOS.
Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu cho thấy sử dụng Metformin có thể giúp cải thiện triệu chứng của những bệnh nhân bị PCOS như tái lập chu kì kinh nguyệt bình thường, tăng khả năng rụng trứng và có thai, làm giảm nguy cơ bị tiểu đường. Hơn nữa, có nhiều nghiên cứu đã chứng minh Metformin làm giảm chỉ số BMI, giảm nồng độ Androgen trong máu, cải thiện chu kì kinh nguyệt ở những phụ nữ bị PCOS . Đồng thời, nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có nhóm chứng của George và cộng sự cho thấy có khoảng 19% bệnh nhân có thai tự nhiên sau khi dùng Metformin từ 3 đến 6 tháng.
Cho đến nay, nhiều nghiên cứu trên thế giới đã được tiến hành nhằm nghiên cứu việc sử dụng Metformin để điều trị cho bệnh nhân bị PCOS, thuốc tỏ ra có hiệu quả và an toàn trên bệnh nhân PCOS cho dù bệnh nhân đang mang thai, có hay không tình trạng kháng Insulin. Sử dụng Metformin trên bệnh nhân vô sinh bị PCOS là phương thức điều trị mới nhằm giảm chi phí điều trị (xem thêm ở Sinh sản và sức khỏe các số trước).
Chúng tôi đã tiến hành tổng kết 76 trường hợp PCOS được chọn để cho điều trị metformin trong 3 tháng, sau đó nếu bệnh nhân không có thai sẽ được điều trị tiếp bằng clomiphene citrate và kết hợp với bơm tinh trùng vào buồng tử cung.
Tổng cộng trong thời gian theo dõi (khoảng 4 tháng), có 31,1% (23/74) bệnh nhân đã có thai. Trong đó 16,2% (12/74) có thai tự nhiên trong khi sử dụng Metformin và 17,7% (11/62) có thai sau khi kích thích buồng trứng bằng CC và IUI (Sơ đồ 1). Với phác đồ kỹ thuật khá đơn giản, an toàn trong thời gian ngắn, gần 1/3 số bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu đã có thể có thai. Ngoài ra bên cạnh đó, có 2 (2,6%) trường hợp phải ngưng dùng thuốc sau 1 tháng do tác dụng phụ (nôn ói và tiêu chảy). Tỉ lệ này là khá thấp.
Sơ đồ 1.
Kết quả bước đầu của chúng tôi cho thấy metformin có thể sử dụng trên bệnh nhân PCOS điều trị vô sinh hiếm muộn. Thuốc không những cải thiện được tình trạng kinh nguyệt, nồng độ testosterone trong máu, chỉ số BMI mà còn hứa hẹn tỷ lệ có thai cao, góp phần không nhỏ vào việc giảm chi phí điều trị cho bệnh nhân.
Kết quả trên cũng tương tự như nhiều báo cáo khác trên thế giới. Với kết quả bước đầu trên, metformin hứa hẹn một phương thức điều trị mới hiệu quả cho bệnh nhân hiếm muộn do PCOS. Kết quả của chúng tôi kết hợp với dữ liệu và y văn hiện có trên thế giới là cơ sở cho việc triển khai sử dụng rộng rãi metformin cho bệnh nhân PCOS tại Việt nam trong thời gian tới. Hiện nay, nhiều nơi ở nước ta cũng đã bắt đầu sử dụng metformin cho bệnh nhân PCOS với kết quả khả quan.
Tài liệu tham khảo
Lord JM, Flight IHK, Norman RJ. Insulin-sensitising drugs for polycystic ovary syndrome (Cochrane Review). The Cochrane Library, Issue 1, 2004.
